czwartek, 25 stycznia 2018

Cena czy elastyczność kredytu hipotecznego?





W ogromnym skrócie na podstawie 25–letniego doświadczenia w kredytach mogę podzielić kredytobiorców na 2 kategorie. 

Pierwsza zawsze wybiera najtańszą ofertę. 

Dla drugiej najważniejszym jest elastyczność i transparentność kredytu.


Klient z pierwszej kategorii zwraca uwagę głownie na:

ü  Marżę

ü  Prowizję

ü  Koszt ubezpieczeń

ü  Koszt ustanowienia zabezpieczeń

ü  Koszt obsługi konta, karty

ü  Koszt wyceny nieruchomości

ü  RRSO


Klient kategorii drugiej dokładnie przygląda się następującym elementom:


ü  Wielkość minimalnego wkładu własnego

ü  Maksymalny okres spłaty kredytu

ü  Maksymalny wiek kredytobiorcy

ü  Możliwość wcześniejszej spłaty

ü  Możliwość zawieszania spłat kredytu

ü  Obsługę kredytu – najlepiej zdalną przez komputer

ü  Kontakt z bankiem

ü  Jasne zasady zmiany stopy procentowej

ü  Możliwość wielokrotnych zmian w warunkach umowy np., jeśli czasowo nie spełniamy warunków promocyjnych to jest możliwość powrotu do oferty promocyjnej, gdy na powrót spełniamy warunki, ubezpieczenie nieruchomości raz przez bank, innym razem samodzielnie



Ps’ jest jeszcze trzecia kategoria – klient oczekujący najniższej ceny i maksymalnie elastycznej oferty.

Kończę pytaniem retorycznym: czy jest to możliwe?

wtorek, 16 stycznia 2018

Bank hipoteczny szansą czy zagrożeniem?



 

 Do tej pory w Polsce mamy do czynienia z absurdalną sytuacją. Kredyty hipoteczne  finansowane są z depozytów krótkookresowych. Średni okres na jaki udziela się kredytów hipotecznych to 28 lat, a średni czas trwania lokaty bankowej to 6 miesięcy. To niedopasowanie jest bardzo niebezpieczne. Bank cały czas musi poszukiwać kolejnych środków do lokowania. Należy pamiętać, że bank nie pożycza swoich środków. Pieniądze na kredyty pochodzą od osób czy firm lokujących je w banku. Jeśli bank w sposób znaczący utraci rynek lokujących to może  stracić płynność finansową. A to już krótka droga do upadłości. Tak na marginesie polska bankowość jest bardzo stabilna. W ostatnim ćwierćwieczu upadło zaledwie 6 banków komercyjnych.  


Musieliśmy w Polsce zmienić prawo, zgodnie z regulacjami w ramach tzw. Bazylei  III oraz rozporządzeń unijnych dotyczącej płynności. Nowe prawo Unii Europejskiej weszło  w życie w 2015 roku.  Cel był jasny: ograniczenie niedopasowania w bilansach banków: krótkie depozyty – długoterminowe aktywa (kredyty hipoteczne).


W efekcie banki będą zobligowane do pozyskiwania długoterminowego finansowania w postaci depozytów o długich terminach, listów zastawnych czy obligacji.

Obecnie w Polsce istnieją jedynie 3 banki hipoteczne: PKO BP Bank Hipoteczny, Pekao SA Bank Hipoteczny oraz mBank Hipoteczny. Niebawem pojawią się kolejne 2: ING Bank Hipoteczny oraz BZWBK Bank Hipoteczny. Jak sam nazwa wskazuje bank hipoteczny zajmuje się hipotekami. Niestety, właściwie cały rynek kredytów opanowały tzw. banki uniwersalne. Wartość listów zastawnych to zaledwie 0,7 % wartości udzielonych kredytów mieszkaniowych. W Europie zachodniej udział listów zastawnych sięga od  kilkudziesięciu do 100 % procent. 


Istnieje kilka przyczyn, dla których rynek banków hipotecznych nie rozwinął się w Polsce. Banki uniwersalne dosprzedawały do kredytów hipotecznych również inne produkty typu: konto, ubezpieczenia, karty kredytowe itp. Często czerpiąc z tego tzw. cross sellingu ogromne dochody. Banki hipoteczne nie mogą tego robić. Nie zrobiono nic by zapewnić szybszy obrót wierzytelnościami hipotecznymi. Do czasu kryzysu łatwo dostępne było pozyskiwanie środków finansowych banków od swoich matek z zagranicy.


Wprowadzono szereg zmian. Jedną z najważniejszych jest ta, która jasno określa proces upadłości banku.  Bardzo istotne jest to, że listy zastawne można będzie emitować do 80% wartości bankowo-hipotecznej (do tej pory było to jedynie 60%). Zmiany dotyczą również ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.  Zmieniła się też ustawa o podatku dochodowym. Chodzi o to by inwestorzy nie musieli płacić podatku od oprocentowania listów. Ma to spowodować  większe zainteresowanie papierami i większy strumień pieniędzy z zagranicy.

Kolejną bardzo istotną zmianą, dotyczącą nabywców mieszkań deweloperskich, jest wpis roszczenia banku hipotecznego do księgi wieczystej. To sąd – na wniosek banku hipotecznego  dokonuje wpisu „z urzędu”. Ma to zabezpieczyć spłatę kredytu z jednoczesnym wyodrębnieniem mieszkania przez dewelopera. 


Wszystkie  zmiany mają wpływają na większą stabilność sektora długoterminowych kredytów. Łatwiejszego pozyskiwania środków na kredyty, zwiększenia tempa i płynności przepływu pieniędzy. Ostatecznym skutkiem zmian będzie znacząco niższa cena kredytów hipotecznych.


Zmiany w ustawie deweloperskiej



Duże zmiany w umowach deweloperskich


Niebawem 6 rocznica obowiązywania ustawy deweloperskiej. Życie i zdarzenia gospodarcze pokazały, że nie jest ona doskonała. Niebawem można spodziewać się zmian. 

Najnowsze propozycje UOKIK to:


Ø  Uporządkowanie zasad zawierania umowy rezerwacyjnej


Ø  Ustawa obejmie oprócz mieszkania również np. garaże, miejsca postojowe


Ø  Likwidacja otwartych rachunków powierniczych bez zabezpieczeń
   Rachunek powierniczy dla każdego zadania oddzielnie  


Ø  Banki będą musiały kontrolować przebieg prac na budowie


Ø  Więcej informacji w Prospekcie Informacyjnym m.in. o skutkach upadłości banku prowadzącego rachunek powierniczy


Ø  Zgoda banku na bez obciążeniowe wyodrębnienie lokalu, jako załącznik do umowy deweloperskiej


Ø  Rozwiązanie problemu, gdy upadnie bank prowadzący rachunek powierniczy

 

czwartek, 19 października 2017

MdM po zmianach, czy to się opłaca?



Od września 2015 roku obowiązuje znowelizowana ustawa o pomocy dla ludzi młodych w nabywaniu pierwszego mieszkania, potocznie zwany MdM. Czy zmiany poszły we właściwym kierunku i czy ten program jest korzystny dla klientów rozmawiamy z Krzysztofem Rzymskim.

Na czym polega program?
 
Najogólniej można stwierdzić, że program polega na tym, że budżet państwa dopłaca kupującym mieszkania i domy pewną kwotę pieniędzy.
Kto organizuje dopłaty?
Za program odpowiedzialna jest trójca: Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (MIR) oraz banki.
Kto może otrzymać dopłatę?
O dopłatę mogą się ubiegać małżeństwa oraz osoby stanu wolnego tzw. single. Dopłaty przysługują na nabycie pierwszego mieszkania w życiu i dotyczą osób które nie maja więcej niż 35 lat.

Jednak po nowelizacji można nabyć kolejne mieszkanie i włączono do programu osoby przekraczające 35 rok życia.

Rzeczywiście nowela ustawy wprowadza wyjątki. Ten wyjątek przysługuje małżeństwom lub osobom samotnie wychowującym co najmniej trójkę dzieci. Ci rodzice mogą mieć więcej niż 35 lat. Tacy klienci mogli w przeszłości być już właścicielami mieszkania. Jest to zrozumienie realnych sytuacji, zwykle ci, którzy mają 3 dzieci już gdzieś mieszkali i teraz mają potrzebę zwiększenia wielkości mieszkania.

Jakie mieszkanie można nabywać w programie MdM?

Istnieją dwa ograniczenia; jedno dotyczy metrażu, drugie dotyczy maksymalnej ceny za metr kwadratowy. Mieszkanie nie może być większe niż 75 m2 (dla osób z 3 dzieci jest to 85m2). Cena za metr kwadratowy nie może przekraczać współczynnika określanego przez Wojewodę skorygowana przez określony współczynnik.

Co oznacza „skorygowana przez określony współczynnik”?

Dla transparentności  maksymalna cena za m2 dla Olsztyna na rynku pierwotnym wynosi  5379,55 zł, a dla rynku wtórnego 4 401,45 zł. 

Ile wynoszą dopłaty?

Osoby bezdzietne mogą otrzymać 10% wartości odtworzeniowej, osoby z jednym dzieckiem 15%, z dwójką dzieci 20, a z trójką nawet 30%!

A tak w przeliczeniu na liczby?

Singiel w Olsztynie kupując mieszkanie 50 m2 otrzyma ok. 24 tys. zł, osoby z jednym dzieckiem ok. 36 tys. zł, osoby z dwójką dzieci bisko 49 tys. zł, osoby z trójką dzieci ok. 73 tys. zł. Na największą dopłatę mogą liczyć osoby z trójką dzieci kupujące nieruchomość o metrażu powyżej 65 m2 – dopłata wyniesie wówczas aż 95 tys. zł.
By dostać dopłaty trzeba zaciągnąć kredyt hipoteczny, więc czy to się opłaca?

Rzeczywiście, konieczne jest zaciągnięcie kredytu na minimum 15 lat oraz na minimum 50% ceny lokalu.
Czy to się opłaca  - klienci stwierdzili, że tak.  Liczba złożonych wniosków o kredyt z dopłatą we wrześniu
była o 130% wyższa niż w miesiącach poprzednich. Po nowelizacji, a szczególnie wprowadzeniu do programu
rynku wtórnego lawinowo przyrosły wnioski o dopłatę. Pieniądze leżą na ulicy, kto je pierwszy podniesie ten
 zwycięży.

Jakie są wady programu MdM?

Tak gdzie są „darmowe pieniądze zawsze są ograniczenia. Biorąc dopłatę do zakupu nieruchomości wiążemy
się z nią na okres pierwszych pięciu lat. Niby mamy własne mieszkanie ale nie można nim w pełni dysponować.
 Dopłatę można stracić co oznacza konieczność jej zwrotu.

W jakich przypadkach jest konieczność zwrotu dopłat?

Jeśli klient dokona sprzedaży mieszkania, spłaci lub nadpłaci kredyt, jeśli stanie się właścicielem innej
nieruchomości. Mieszkania nie wolno wynajmować ani zmieniać jego przeznaczenia np. nie można prowadzić
w niej działalności gospodarczej.  Ważne zwrot dopłaty jest proporcjonalny do tego w jakim czasie powyższe
zdarzenie ma miejsce. Jeśli np. w czwartym roku to zwrócić należy 40% dopłat.

Wywiad ukazał się w Życiu Olsztyna.


poniedziałek, 25 września 2017

Aktualna sytuacja na olsztyńskim rynku nieruchomości



Panie Krzysztofie spotykamy już się na czwartej edycji targów. Jak zmienił się olsztyński rynek nieruchomości przez ten rok?


Jednym słowem bardzo poważnie. Z okresu pewnego uśpienia przechodzimy w okres dynamicznego rozwoju. Liczba sprzedanych nieruchomości wzrosła o kilkadziesiąt procent. Szczególnie na rynku pierwotnym.


Jeśli wzrosło zainteresowanie mieszkaniami to pewnie i ceny poszybowały.


Właśnie nie, ceny nie poszybowały. I tu rzeczywistość mija się z prawami ekonomii, gdzie podstawowa zasada mówi: wzrasta popyt rosną ceny. Na przestrzeni ostatniego roku ceny w Olsztynie i okolicach wzrosły o ok. 3%. Średnia cena transakcyjna za metr kwadratowy wynosi dziś 4,5 tys. zł. Jednak godne zauważenia jest to, że ceny ruszyły w górę. I przez pewien czas ta tendencja się utrzyma. Jak długo, tego nie wiadomo ale jutro będzie drożej niż dziś.


W jakim stanie jest rynek deweloperski w Olsztynie?


Rynek nowych mieszkań jest rozgrzany do czerwoności. Jeszcze nigdy w historii nie było w Olsztynie tylu inwestycji i tylu deweloperów. To wpisuje się w ogólnopolski trend na rynku pierwotnym: deweloperzy biją kolejne rekordy we wszystkich kategoriach: ilość uzyskanych pozwoleń na budowę, ilość rozpoczętych budów czy ilość oddanych nowych mieszkań.


Ile mieszkań oddaje się do użytkowania rocznie w Olsztynie?


Jak podaje Urząd Statystyczny w 2016 roku oddano w Olsztynie blisko 550 mieszkań, a w powiecie olsztyńskim blisko 850.


Na pewno w powiecie oddano więcej mieszkań niż w Olsztynie?


Niestety tak, to wielka zmiana bo jeszcze kilka lat temu to w Olsztynie budowano więcej mieszkań niż w okolicach. Mówię niestety ponieważ żyjemy wczasach suburbanizacji tzn. rozlewania się miast. Ludzie zamiast gromadzić się centrach miast (tak jak od wieków) osadzają się na ich peryferiach.


Takie decyzje powinny należeć do klientów, którzy decydują się na lokum pod miastem.


I tak i nie. Analizując wnikliwie lokalizacje mieszkań na granicy miasta i powiatów należy stwierdzić, że budynki powstają bez podstawowej bazy infrastrukturalnej typu: szkoły, służba zdrowia czy drogi. Niesie to olbrzymie konsekwencje również dla obecnych mieszkańców tych terenów.


Proszę podać jakiś przykład kłopotów mieszkańców.


Najbardziej pokazującą swoje słabe strony suburbanizacji jest ul. Bartąska na południu Olsztyna. Jeszcze kilkanaście lat temu to była droga podrzędna, powiatowa z 5 wlotami z uliczek, które zamieszkiwało kilkadziesiąt osób. Dziś przy tej ulicy mieszka kilkanaście tysięcy osób, starszych, młodych, młodzieży i dzieci. Wlotów do ulicy jest już 17, a szykują się kolejne – powstanie tam nowe osiedle z kilkunastoma blokami. Chodnik – jakieś 70 cm, a tam baby boom, wiele matek (i ojców) z wózkami i jeszcze więcej rowerzystów. O ruchu samochodów już nie wspomnę. Nie tak powinien wyglądać zrównoważony rozwój miast i gmin.


Co napędza rozwój nowego budownictwa?


Śmiało można wymienić kilka przyczyn: po pierwsze tani kredyt hipoteczny, po drugie podwyżki płac i po trzecie spadek bezrobocia i związany z tym optymizm – będzie tylko lepiej. Po czwarte – w czasach bardzo niskich stóp procentowych Polacy wyciągają olbrzymie pieniądze z banku i kupują nieruchomości za gotówkę mając nadzieję, że na tym rynku osiągną wyższą stopę zwrotu. U deweloperów zakupy za gotówkę przekraczają 50%. Wpływ dopłat z MdM na rynek jest zbytnio przesadzony to tylko kroplówka podłączana od czasu do czasu.


Jakie są perspektywy do rozwoju rynku nieruchomości? Czy grozi nam bańka, załamanie?


W chwili obecnej na horyzoncie nie widać żadnych symptomów by rynek się załamał. Podobieństwa do boomu z lat 2006-2009 są iluzoryczne. Elementem istotnym może być podwyżka stóp procentowych co nas niechybnie czeka. Wówczas zmienią się dwie rzeczy na rynku. Zdrożeją kredyty hipoteczne oraz klienci na powrót będą lokowali swoje oszczędności w banku, ograniczając tym zakupy gotówkowe. Ceny nieruchomości nadal powinny iść ku górze m. in. z powodu pojawienia się inflacji.


Jaka jest aktualna sytuacja na rynku kredytów hipotecznych?


Przez wiele ostatnich lat na tym rynku panował zastój. Jednak od kilku miesięcy banki notują wzrosty. Np. wg. BIK liczba zapytań o kredyt hipoteczny wzrosła w lipcu o 25% rok do roku. Czy to stała tendencja – trudno jednoznacznie oceniać. Pomimo najniższych w historii Polski stóp procentowych nadal nasze kredyty są najdroższe w strefie Euro. W Polsce kredyt hipoteczny średnio kosztuje 4,5 %. Średnia dla strefy EURO to 1,85%, a np.  w Finlandii to raptem 1,04%. Mnie martwi coś innego. Banki od kilku lat zwiększają swoją marżę kredytową (marża to stały dochód banku). I tak jeszcze w 2014 roku wynosiła ona 1,65%, dziś już 2,1%.


Czy banki chętnie udzielają kredytów hipotecznych?


Niekoniecznie. Głównym problemem jest niepewność dotycząca ustawowego rozwiązania problemu kredytów w CHF. Kolejnym – ciągłe zwiększanie wymogów dot. banków, wspomnę o największym czyli wprowadzonym podatku bankowym. Dwa miesiące temu wprowadzono ustawę „o hipotekach”. Dość powiedzieć, że na przestrzenie ostatniego roku 3 banki wycofały się z rynku finansowania nieruchomości.


Proszę powiedzieć jakie są główne założenia ustawy o „kredycie hipotecznym oraz nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami” wprowadzonej w lipcu 2017 roku.


Ogólne założenie jest takie by wzmocnić pozycję klienta na rynku nieruchomości. Zmiany dotykają klientów, banki, doradców kredytowych oraz deweloperów i biura nieruchomości. Obecnie trwają implementacje ustawy do warunków rynkowych. Wymaga to wielkiego zaangażowania i cierpliwości ze strony, klientów, banków czy deweloperów.


Panie Krzysztofie, w dużym skrócie co się zmieni?


Jak w skrócie to w skrócie: 5 razy 14, 2 razy 3, 1 raz 6 i 1 raz 21.

Proszę jednak o rozwinięcie tych cyfr.


21 –bank ma 21 dni na wydanie decyzji kredytowej, 14 dni to czas na: utrzymanie warunków oferty, na ważność decyzji kredytowej, wypowiedzenia umowy kredytowej przez klienta, na wypowiedzenie umowy kredytu przez bank i na odwołanie się od tej decyzji. 6 miesięcy będzie miał klienta na swobodną sprzedaż nieruchomości na wolnym rynku, a bank będzie zobowiązany do zniesienia zabezpieczenia w postaci hipoteki. Tylko przez 3 pierwsze lata bank będzie mógł pobierać opłatę za wcześniejszą spłatę kredytu (nie dotyczy kredytów ze stała stopą procentową). Maksymalną opłata za wcześniejszą spłatę będzie 3% aktualnej wartości kredytu (kapitału do spłaty). Dobrze, że ustawa wprowadza twarde terminy, jednak to kolejna dawka dokumentów do zapoznania się i podpisania przez klienta… 


A co z Niezależnymi Doradcami Kredytowymi?


Ustawa wyrzuca zawód doradcy z rynku. Teraz będą pośrednicy i agenci. Nieprzypadkowi, z odpowiednim wykształceniem, podlegającym zgłoszeniu i nadzorowi  KNF. Życie pokazało, że wielu z dotychczasowych doradców nie wypełnia wymogu … wykształcenia!!! Nie, to nie żart. Nareszcie preferowane będą osoby z wyższym wykształceniem magisterskim: prawniczym i ekonomicznym. I co bardzo istotne dla polskiego rynku – będą drakońskie kary za brak licencji: 50 tys. zł. i ew. 2 letnia kara pozbawienia wolności.

Panie Krzysztofie to kupować czy nie kupować? A może wynajmować?

To jest bardzo dobre pytanie. Jesteśmy w odpowiednim miejscu by o tym rozmawiać. Wystawcy na tych Targach to kompetentni eksperci w swoich dziedzinach. Warto odwiedzić wiele stoisk, przeprowadzić kilkadziesiąt rozmów i samemu na spokojnie w domu podjąć decyzję. Rzadko się zdarza by w jednym miejscu i w jednym czasie móc uzyskać wyczerpujące na nurtujące klientów pytania.


Dziękuję za rozmowę.

Wywiad ukazał się w przewodniku na wrześniowych Olsztyńskich Targach Nieruchomości.