środa, 2 listopada 2016

Czego nie wiemy o swoim kredycie hipotecznym?



Zwykle po kilku miesiącach po zaciągnięciu kredytu hipotecznego przychodzi refleksja, a właściwie co my podpisaliśmy, czy mamy jakieś prawa czy tylko obowiązki wobec banku? Związaliśmy się z bankiem na dziesięciolecia, w tym czasie może się wiele zdarzyć i co wówczas?

Kredyt hipoteczny często jest konieczny by zrealizować swoje potrzeby czy marzenia  o posiadaniu „swojego dachu nad głową”. W ferworze wybierania mieszkania czy domu umykają nam szczegóły związane z warunkami kredytu hipotecznego. Postaram się obalić kilka mitów związanych z kredytami hipotecznymi.

Mit nr 1 – nie można spłacić kredyty przed terminem.

Nieprawda. Każdy kredyt hipoteczny możemy spłacić wcześniej ! Bank oczywiście  jest zainteresowany tym by klient spłacał kredyt jak najdłużej. Zasadą jest, że czym szybciej spłacimy kredyt tym mniej odsetek zapłacimy. Np. od kredytu 100 000zł (stopa procentowa 3,99%, raty równe)w ciągu 10 lat zapłacimy 21 437zł odsetek,  rozkładając spłatę na 20 lat odsetki to już 45 531zl, jeżeli zdecydujemy się na 30 – letni okres spłaty to odsetki skoczą do 71 662zł. W każdym banku można spłacić cały lub część kredytu przed terminem. Ale uwaga. Część banków robi wszystko by klientowi utrudnić tę możliwość. Dla przykładu jeżeli klient spłaci cały kredyt w 24 miesiące to zapłaci karną prowizję. Część banków umożliwia w pierwszych latach bezpłatne spłacenie tylko do 30% kredytu. Inne dają możliwość spłaty częściowej ale za spłatę całości oczekują już karnej prowizji. Reasumując, pewne opłaty związane z nadpłatą czy spłatą kredytu można ominąć, należy dokładnie wczytać się w zapisy w umowie kredytowej- zawsze przed wpłatą. Zapisy w umowie czy taryfie opłat i prowizji są wiążące dla stron … ale w wielu przypadkach można je renegocjować i np. zamiast zapłacić 2 000zł karnej prowizji wynegocjować z bankiem 500zł. Osobiście znam bardzo wiele takich przypadków.

Mit nr 2 – w połowie okresu spłaty mam spłacona połowę kredytu.

Jeżeli klient zaciągnął kredyt w wysokości 100 000zł na 20 lat to oznacza, że ma do spłaty już tylko 50 000zł? I tak i nie. Jeżeli klient wybrał system spłat w ratach malejących (pierwsza rata najwyższa, kolejne coraz niższe) to jest to prawda. Natomiast jeżeli klient wybrał tzw. raty równe (zwane inaczej annuitetowymi) to w połowie okresy spłaty spłacił zaledwie 40 000zł, pozostaje do spłaty jeszcze 60 000zł.

Mit nr 3 – nie opłaca się nadpłacać kredytu, bank i tak weźmie wszystkie odsetki.

Nieprawda. Odsetki płacimy wyłącznie od kwoty pozostającej do spłaty. Jeżeli jesteśmy winni bankowi 100 000zł to w pierwszym miesiącu płacimy odsetki od stu tysięcy, w kolejnym od 99 880zł. Jeżeli nadpłacimy  15 000zł to w kolejnym miesiącu zapłacimy odsetki od kwoty ok.  84 120zł. Czym szybciej spłacimy kredyt tym mniej zapłacimy odsetek.

Mit nr 4 – nie mogę zmienić banku po podpisaniu umowy.

Klient, który podpisał umowę kredytu hipotecznego z bankiem X na 30 lat nie jest jego niewolnikiem. W każdej chwili można „przenieść kredyt” do innego bardziej korzystnego banku. Ważne by dokładnie policzyć koszty związane z przeniesieniem (mogą one zawierać się w przedziale od 319zł do kilku tysięcy). Zwykle taka operacja jest bardzo korzystna np. jeżeli w nowy bank zaproponuje ratę niższą o 250zł to przez okres 20 lat nasze oszczędności to 30 000zł. Wszyscy którzy spłacają kredyty powinni monitorować sytuację na rynku i bez obaw „przechodzić” z banku do banku. Z moich 21 letnich doświadczeń wynika, że olsztyniacy średnio zyskiwali na przenosinach 23 500zł ! Wyjątek stanowią klienci w programie Rodzina na Swoim. W momencie przeniesienie kredytu do nowego banku nie będą mieli już dopłat (oczywiście nie ma mowy o zwracaniu już otrzymanych dopłat).

Mit nr 5 – „patrzyły gały co podpisywały”.

Pozwoliłem sobie zacytować informację przekazaną mi przez Panią dyrektor jednego z banków. Wypowiedź dość wulgarna, ale dająca obraz rzeczywistości. Na treść zapisów w umowie kredytowej zgodę wyrażają dwie strony, bank oraz klient i by zmienić jakiekolwiek jej zapisy ponownie potrzebna jest zgoda stron. Nie można zmienić zapisów jednostronnie.


 Życie pisze bardzo różne scenariusze, jeżeli ktokolwiek z Was chciałby zmian w zapisach umowy to można wystąpić do banku z wnioskiem o aneks, restrukturyzację, ugodę… ba ,można również otrzymać umorzenie pewnych kwot czy opłat. Skuteczność takich wniosków zależy od: dobrej woli banku oraz umiejętności  sporządzenia  wniosku czy prośby.

Tekst autorstwa Krzysztof Rzymskiego  pojawił się w 2013 roku w Życiu Olsztyna.

wtorek, 25 października 2016

Na co idą pieniądze z budżetu - TOP10


Fundacja Republikańska obliczyła ile i na co Polska wydaje z budżetu. TOP 10.

10. Ochrona środowiska                      18 mld zł
  9. Nauka i szkolnictwo wyższe         21 mld zł
  8. Bezpieczeństwo i sprawiedliwość 25 mld zł
  7. Obrona narodowa                          31 mld zł
  6. Pomoc spłeczna                             45 mld zł
  5. Finanse                                          65 mld zł
  4. Infrastruktura                                 67 mld zł
  3. Edukacja                                        68 mld zł.
  2. Zdrowie                                         80 mld zł.
  1. Renty i emerytury                        236 mld zł

czwartek, 13 października 2016

Centrum Adama Smitha o kredytach w CHF w 2006 roku.

„Andrzej Sadowski, wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha, stwierdził: „Zaskakujące i nieznajdujące uzasadnienia jest wtrącanie się nadzoru [bankowego] i próba nauczania banków detalicznych prowadzenia biznesu. Niedopuszczalna jest w Polsce praktyka, że pozaparlamentarnymi zakazami próbuje się regulować to, co wolno będzie bankom. To bezpodstawna ingerencja w sferę, którą rynek powinien regulować sam. Prawo stanowi, iż można brać kredyty w dowolnej walucie. 
Tymczasem, gdy banki nie będą mogły udzielać kredytów walutowych mimo rosnącego na nie popytu, będzie to ingerencją w prowadzenie działalności gospodarczej. Nie można ingerować w obszar roztropności banku i jego klienta.” 
W ocenie Centrum im. Adama Smitha, „Rekomendacja S” cofnie w rozwoju polski rynek finansowy.”

 „Również Kamil Kajetanowicz z Centrum im. Adama Smitha uważa, że nie ma ekonomicznych podstaw do wprowadzenia restrykcji w dostępie do kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych. Kajetanowicz w raporcie pod wielce wymownym tytułem „Niech KNB jak najszybciej wycofa «Rekomendację S»” stwierdził, że nowe obostrzenia spowodują wzrost kosztów dla gospodarki i przeciętny wzrost kosztów obsługi kredytu hipotecznego dla każdego kredytobiorcy o ok. 40 tys. złotych. Będzie to stanowiło dodatkową barierę dla tysięcy ludzi starających się o zakup własnego mieszkania lub domu.”

 Źródło: Raport końcowy podsumowujący akcję „Wolność dla marzeń, wolność dla kredytów”, Instytut Globalizacji, KNF


poniedziałek, 10 października 2016

SKOK nadal w trudnej sytuacji


KNF opublikowała raport dotyczący aktualnej sytuacji w SKOK. Wyniki nie napawają optymizmem. Na 41 działających kas aż 33 objęte są postępowaniem naprawczym. Również Kasa Krajowa jest w tej grupie – a jest centrala kas. W ostatnim czasie zniknęło 12 SKOK-ów. 7 kas ma tzw. zarząd komisaryczny.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny wypłacił już 3,7 mld. zł. tych klientom upadłych SKOK-ów.  W kasach ma lokaty lub kredyty ok. 2 mln. Polaków.

25% kredytów ma opóźnienia w spłacie w tym połowa to opóźnienia ponad roczne  - czyli praktycznie stracone. Najlepiej spłacane są pożyczki w małych lokalnych  kasach – w teorii właśnie to była idea SKOK – małe lokalne społeczności działające np. przy zakładach pracy. Gdyby nie sprzedaż złych kredytów do firm windykacyjnych to kredytów zagrożonych byłoby znacznie więcej.


Fundusze SKOK są ale nie za bardzo wiadomo jakie. 
Tzw. spółczynnik wypłacalności powinien wynosić min. 5%, a wg. danych z kas wynosi 4,18%. Co ciekawe KNF wycenia go na  … - 0,12%. Finanse, a takie rozbieżności. 

wtorek, 27 września 2016

Upadek banku powiernika - klienci zostali z niczym

W styczniu opisywałem sprawę gdy upadł bank prowadzący rachunek powierniczy. Nie ma dobrych wieści. Wiele wskazuje, że klienci, którzy zapłacili 100% za swoje mieszkania zostaną wyrolowani. Zostali z niczym. Jeszcze nic nie jest przesądzone ale kiepsko to wygląda. Sytuacja prawna jest nadal niejasna ale wiele wskazuje na to, że zamiast mieszkań dostaną środki pieniężne … których nie dostaną bo ich zabraknie. Całość wchłonie główny wierzyciel Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Sprawa dotyczy 150 rodzin. I tyle w sprawie rachunków powierniczych. By nie kończyć pesymistycznie  - niebawem wejdzie w życie znowelizowana ustawa o rachunkach powierniczych, która zabezpieczy interesy klientów w sytuacji gdy upadnie bank powiernik.

 Dla przypomnienia wpis na blogu - poniedziałek, 25 stycznia 2016
By chronić klientów dewelopera przed ich upadłością dwa lata temu wprowadzono tzw. ustawę deweloperską. Miała ona chronić pieniądze klientów. Do tej pory zwykle środki klientów przepadały wraz z kłopotami deweloperów. Od czasu wejścia ustawy jest lepiej – tzn. w teorii ma być lepiej. Wszystkie strony związane z ustawą deweloperską wskazują, że jest ona jak szwajcarski ser składa się z samych dziur samych …. Dużo debatowano nad jej nowelizacją, jednak prawie nikt nie przewidział sytuacji, która miała miejsce w końcówce roku 2015. Nastąpił upadek banku w którym jeden z deweloperów posiadał rachunek deweloperski. Co ciekawe to był rachunek typu zamkniętego – w powszechnej opinii najbezpieczniejszy ( na ten rachunek klienci dewelopera wpłacają sukcesywnie swoje środki – po zakończeniu budowy całego bloku pieniądze trafiają do dewelopera a klucze do klienta). W tym konkretnym przypadku upadłości banku lepszym byłby rachunek powierniczy typu otwartego (wypłaty na konto dewelopera następują sukcesywnie do postępu robót).
Cóż więc się wydarzyło?
Klienci jednego z podwarszawskich deweloperów wpłacali pieniądze na rachunek powierniczy zamknięty dewelopera prowadzony w banku spółdzielczym. Klienci w pełni zapłacili za swoje mieszkania. Nie nastąpiło jednak przeniesienie własności mieszkań na klientów – był jakiś problem z podziałem gruntów. Bank nie przekazał deweloperowi środków z rachunku. I w tym czasie ogłoszona upadłość banku.
Co jest obecnie?

Deweloper może odzyskać 100 tys. EUR z Bankowego funduszu Gwarancyjnego. Klienci nie mogą odzyskać ani złotówki. Klienci zamieszkują lokale, które nie są ich własnością – pozostają w gestii dewelopera. Deweloper nie może odzyskać środków na rachunku ( ok. 3 mln zł). Nikt nie wie co dalej zrobić z ta sytuacją, można by np. skompensować wierzytelności (kredyt dewelopera) z należnościami (pieniądze od klientów). I jeszcze jedno, jeśli nawet deweloper wiedziałby o kłopotach banku to bez jego zgody  nie może przenieść rachunku powierniczego do innego banku … Zgodnie z ustawą deweloperską klienci mogą się zwrócić o ogłoszenie upadłości dewelopera –przejmą wówczas budynek … Nie o to jednak w ustawie o ochronie nabywców lokali chodziło.


wtorek, 6 września 2016

17% młodych ludzi w Europie nie uczy się ani nie pracuje.


Dzisiaj dotarłem do danych Eurostatu – jak wygląda Polska – jest w środku statystyk. 
W Polsce niepracujących i nieuczących się młodych ludzi mamy  18%, we Francji również 18%, w Hiszpanii 23%, we Włoszech aż 31%, w Irlandii 19%. 
I na drugim biegunie jest Holandia ( 7%), Niemcy (%), Czechy (10%).


Niedawno poruszałem temat na blogu z kim mieszkają Polacy. http://krzymski.blogspot.com/2016/07/z-kim-mieszkaja-polacy.html. Dzisiaj wg.  danych Eurostatu i na tle Europy wyglądamy nawet nieźle. 
W Polsce 56% ludzi w wieku 25-29 zamieszkuje z rodzicami. Więcej młodzieży mieszka z rodzicami w Słowacji (73%),Chorwacji (70%), Grecji (68%), Włoszech (66%, na Węgrzech (66%), Rumuni (61%), Portugalii (60%), na Malcie (56%). 
Ale są również kraje gdzie mniejszy odsetek zamieszkuje z mamą czy tatą: Dania (2%), Finlandia (5%), Szwecja (7%), GB (20%), Niemcy (27%), Czechy (47%).

piątek, 2 września 2016

Kwaśniak o kredytach walutowych 10 lat temu

     „Kwaśniak: Banki robią sobie żarty - Jedna trzecia kredytów w Polsce to kredyty w walucie i ten fakt oraz trend, który został ujawniony w ubiegłym roku powodują, że cały system bankowy przejmuje na siebie większe ryzyko. 
Oczywiście grozi to – w przypadku zaburzeń na rynku walutowym – poważnym zagrożeniem dla działalności tych banków i o ile banki zabezpieczają się przed tym ryzykiem, o tyle klienci są przed nim zupełnie nie zabezpieczeni. 
Z doświadczeń kryzysów bankowych wynika, że w przypadku zaburzeń kursowych, większość osób, które spłacają kredyt w walucie, podnosi argument, że zostali wprowadzeni w błąd przez banki i z tego powodu nie są w stanie obsługiwać swojego zadłużenia. Jeśli odbywa się to na duża skalę, robi się z tego problem społeczny. 
W ostateczności, w krajach, w których dochodziło do takich kryzysów, albo banki na siebie przejmowały to ryzyko, co odbijało się na depozytach złożonych w tych bankach, albo państwo musiało interweniować i przeznaczać pieniądze na ratowanie stabilności niektórych banków. 
My uważamy, że należy wprowadzić takie rozwiązania, które nie są decyzjami administracyjnymi i nie zakazują udzielania kredytów walutowych, za to powodują, że jest zdrowy balans między właścicielami banków, którzy wywierają presję na krótkoterminowy wzrost zysków i wypłacanych dywidend oraz udziału w ranku a wielkością funduszy, którymi oni naprawdę ryzykują. 
W efekcie, jeśli system bankowy tego ryzyka nie wytrzyma za wszystko zapłaci polski podatnik."


Źródło: „Ograniczenia w kredytach walutowych – debata Money.pl”, wypowiedzi W. Kwaśniaka podczas debaty, KNF